راهکارهای ارزشیابی توصیفی برای برطرف کردن مشکلات

راه کارهای ارزشیابی توصیفی برای برطرف کردن مشکلات

 

الف) مهم ترین هدف ارزشیابی توصیفی، ایجاد تغییر در دیدگاه ها و نگز های مسوولان، مدیران، آموزگاران و والدین نسبت به ارزشیابی تحصیلی است. زیرا اصلی ترین عامل ناکارآمدی روش های فعلی، نگاه نادرست به هدف های مستتر در هر یک از روشهاست که منجر به استفاده نادرست از آنها می شود. به عنوان مثال آزمون و آزمودن اگر با هدف شناخت تغییرات حاصل از یادگیری که بیانگر تلاش ها و فعالیت های معلم، دانش آموز و والیدن گرامی است به کار رود و از نتایج آن؛

 برای کمک به دانش آموزان در جهت تلاش بیشتر و فعالیت دقیق تر

 توسط معلم و والدین در جهت برنامه ریزی مناسب تر استفاده شود، این عمل نه تنها ناپسند نیست بلکه عین صواب است.

 

ب) راهکار دیگری که پیش بینی شده، جایگزینی بازخوردهای کیفی و توصیفی به جای بازخوردهای نمره ای است. نمره برای دانش آموز فقط به عنوان علامتی است که برخی از رفتارهای خوشایند و یا ناخوشایند دوستان، معلمان، اولیا و دیگران را به دنبال دارد. اما تأثیری در شناخت نقاط قوت، ضعف، توانمندی ها و محدودیت ها ندارد. اما باز خوردهای کیفی به دانش آموزان انگیزه و تلاش بیشتر در یک فضا و شرایط آرام و برای معلم، توجه دقیق بر ابعاد یادگیری دانشآموزان و برای اولیا آگاهی از وضعیت تحصیلی و وظیفه و مسوولیتی که در قبال آن دارند، می دهد. نباید حذف نمره را از بازخوردهایی که به دانش آموز داده می شود با حذف ارزشیابی، یکسان تلقی کرد. ارزشیابی به صورت دقیق تر، کامل تر، با ابزارهای مناسب تر با هدف یاری به دانش آموز و اولیا آنان در طول سال تحصیلی انجام می شود؛ اما نتیجه با کلمه، عبارت، جمله و ... اعلام می گردد.

 

اگر یادتان باشد گفته شد از جمله مشکلات ارزشیابی فعلی کم توجهی به تمامی آموخته ها و یادگیری های دانش آموزان، مثلاً در زمینه علاقه، انگیزه، احساسات، نگرش ها، توانایی ها، مهارت ها، کارهای علمی و ... است. مواردی که به جرأت می توان گفت هدف اصلی و اساسی دوره ابتدایی رشد و شکوفایی آنهاست، که در ارزشیابی توصیفی برای هر یک از آنان ابزار و گروه، روش مشاهده و ابزاری تحت عنوان سیاهه رفتار در نظر گرفته شده است. بنابراین، معلم گرامی ضمن توجه به این بعد یعنی بعد اجتماعی، آن را با روش و ابزار درست ارزشیابی می‌کند و اطلاعات حاصله را بررسی، تجزیه و تحلیل کرده و از نتایج آن برای تصمیم گیری درخصوص تنظیم برنامه آموزشی خود و اطلاع به والدین برای فراهم کردن زمینه تلاش و فعالیت بیشتر همراه با انگیزه لازم، به کار می برد.

 

ج) با توجه به اینکه برگزاری امتحانات در زمانی غیر از زمان آموزش و یادگیری انجام می شود، فاصله زمانی بین آموزش و ارزشیابی  و امتحان، آن را به یک موضوع اضطراب آور و نگران کننده تبدیل کرده است. از طرف دیگر براساس نتایج یک یا چند امتحان در مورد آینده دانش آموز تصمیم گیری می شود و این امر باعث شده هم والدین و هم دانش آموزان و حتی معلمان دچار ترس و اضطراب شوند. برای رفع این مشکل در ارزشیابی توصیفی امتحان و آزمون به شکل مستقل و در زمان ویژه برای آن کار وجود ندارد. بلکه معلم در زمانی که مشغول آموزش و دانش آموز در حال یادگیری است، آزمون های مورد نظر اجرا شده و همزمانی ارزشیابی و آموزش و یادگیری ضمن حذف اضطراب ناشی از حضور در جلسات امتحانی، آن را به مرحله ای از یادگیری و جزء فرآیند یادگیری تبدیل می کند.

 

د) مشارکت و همکاری در هر کاری علاقه و تعهد افرا را به آن کار افزایش می دهد. از آنجایی که ارزشیابی تحصیلی در طرح ارزشیابی توصیفی یک فرصت یادگیری تلقی می شود و برای یادگیری و بهبود شرایط آن انجام می گیرد، مشارکت دانش آموز و وابدین در این موضوع در کنار معلم بسیار ارزشمند و حیاتی است. زیرا دانش آموز با بررسی روند تلاش خود از همان ابتدا مدیریت و فرایند های یادگیری خود را بتدریج بر عهده می گیرد و والدین نیز با مشارکت در امر ارزشیابی فرزندشان ضمن احساس وظیفه بیشتر، برنامه ریزی های آگاهانه تری برای بهبود وضعیت می دهند تحصیلی آنها انجام.

 

ه- و بالاخره در ارزشیابی توصیفی تمام تلاش معلم، والدین و خود دانش آموز در طول سال صرف فرایند«ارزشیابی شناخت از وضعیت یادگیری - تلاش برای یادگیری بهتر -  ارزشیابی شناخت بیشتر و دقیق‌تر - تلاش برای یادگیری بهتر» می شود و دانش آموزان فرصت جبران کاستی های احتمالی متراکم نشده و تا پایان توبت اول یا سال حفظ نمی شوند، بلکه هر زمان که شناسایی طرح، اصل بر ارتقاء دانش آموز به پایه بالاتر است و فقط معدود دانش آموزانی که مشکل جدی در توانمندی های عقلی و ... دارند بنابر اصل «هر دانش آموزی با توجه به تفاوت های فردی به زمان متفاوتی برای یادگیری نیاز دارند» تکرار پایه می نمایند.

محاسن ارزشیابی توصیفی و ضعف های ارزشیابی فعلی در  زیر آمده است:

 

نمونه هایی از بازخورد توصیفی در ارزشیابی توصیفی

نمونه هایی از بازخورد توصیفی در ارزشیابی توصیفی2

 

·          از دانش آموز درس خوانی مثل تو خیلی راضی هستم .

 

·          معلوم است که برای یادگیری بیشتر تلاش کردی من هم از تو راضی هستم .

 

·          خدارا شکر تلاشت نتیجه ی خوبی داد پس باز هم سعی کن تا همه ی مفاهیم را خوب یاد بگیری .

 

·          خوشبختانه به بیشتر سؤالات درست جواب دادی ، به سؤال های --  -- توجه کن وراه حل درست را یاد بگیر وبنویس .

 

·          دخترخوب اگرخوب گوش کنی ،خوب فکرکنی ،خیلی هم تمرین کنی حتما می توانی به بیشترسؤال هاجواب درست بدهی .

 

·          توصیه می کنم برای یادگیری بیشتر و بهتر، تلاش وکوشش بیشتری داشته باشی .

 

·          کافی بود به سوال های _ و _  پاسخ درست می دادی ،تا به همه ی سوالات پاسخ درست داده باشی ، نظرخودت چیست ؟

 

·          قبلادر ........ مشکل داشتی اما حالا دیگر با تمرینی که کردی مشکلی نداری و بر آن تسلط پیدا کردی .

 

·          خوش حالم که توانایی پاسخ گویی به تمام سؤالات را داشتی .

 

·          دختر نازم توانا یی شکل سازی با حروف،اعداد را داشتی و شکل های زیبا و جالبی خلق کردی .

 

·          خیلی پیشرفت داشتی .

 

·          نور دیده ام به تو افتخار می کنم .

 

·          در تو استعداد خوبی می بینم .

 

·          دوست دارم همیشه موفقیت تورا در گروه ببینم .

 

·          کمک وهمکاری تو در کلاس مرا خوش حال کرده است .

 

·          نتیجه ی دقت وتلاش تو برایم شیرین است .

 

·          اگر سعی کنی می توانی بهتر باشی .

 

·          علاقه وتلاش تو رمز موفقیت توست .

 

·          حاصل تلاش تو باعث افتخار من است .

 

·          اطمینان دارم تو هم می توانی موفق شوی .

 

·          عزیزم حتما با دقت وحوصله ی بیشتر موفق تر خواهی بود .

 

·          گل شکو فای کلاسم از همکاریت در گروه ممنونم .

 

·          دخترم امیدوارم در آزمون بعدی تلاش بیشتری داشته باشی .

 

·          عزیزم تو هم می توانی بهترین باشی.

 

·          عزیزم نیاز است خانواده ات در درس ریاضی همکاری بیشتری داشته باشند .

 

·          می بینم که سعی می کنی کارت بهترین باشد..

 

·          از همکاری خوب خانواده ات سپاسگزارم .

 

·          دختر خوبم شما  موفق شده اید که جملات را به خوبی بنویسی .

 

·          با خوش حالی زیاد می گویم که شما از عهده فعالیت های علوم بر آمده ای .

 

·          دختر خوبم شما صدا ها را به خوبی یاد گرفته ای .

 

·          دختر گلم توانایی ات در زمینه ی خوشنویسی ، بهتر شده است .

 

·          عزیزم کارت نسبت به قبل بهتر شده است .

 

·          دختر نازنینم پیدا است که برای این کار خیلی تلاش کرده ای .

 

·          فرزندم امروز از کارت لذت بردم .

 

·          عزیزم وقتی مشاهده می کنم که کارت بهتر شده خوشحال می شوم .

 

·          نازنیم از این که امروز موفق شدی که تمام کلمات را به درستی بنویسی خوشحالم .

 

·          فرزندم در زمینه ی جمع وتفریق به تقویت نیاز داری .

 

·          به نظر می رسد در جهت یابی مشکل داری که با تمرین وتکرار آن مشکل رفع خواهد شد .

 

·          دخترم همه را خوب نوشتی ولی بهتر است در خوشنویسی هم تمریناتی داشته باشی .

 

·          آفرین گلم با همت وتلاش توانستی موفق شوی .

 

·          عزیزم اگر تلاش کنی حتما موفق خواهی شد .

 

·          فرزندم برای زیبا تر شدن خطت بهتر است به خط زمینه توجه داشته باشی .

 

·          دخترم از این که تلاش کردی متشکرم .

 

·          دختر گلم در نوشتن مهارت داری و تلاش کردی ولی سعی کن و.م را توپر بنویسی .

 

·          دخترم با خطوط نا منظم ،تصاویر زیبایی از آنچه در ذهن داشتی ساختی .

 

·          عزیزم،به سوالات پاسخگو بوده ای وجمله هاهم معنی داردکامل نوشتی ولی بهتر است درانشا غلط املایی نداشته باشی .

 

·          دختر گلم از این که مفاهیم ریاضی را آموخته ای وبه سؤالات خوب جواب داده ای خوش حالم ولی سعی کن مساله سازی را در خانه بیشتر کار کنی .

 

·          دخترم آفرین که موضوع انرژی را به خوبی یاد گرفتی . نقاشی هایت هم در مورد انرژی زیبا وقشنگ است .

 

·          دخترم،از این که با مطالعه ی کتاب در مورد شخصیت امام حسین نوشتی خوش حالم. امیدوارم آگاهی تونسبت به امام حسین  بیشتر شده باشد .

 

·          دخترم ،قوانین کوچه وخیابان را به خوبی نقاشی کردی و به خوبی و کامل هم بیان کردی .

 

·          افتخار من درس دادن به تو ست .

 

·          موفقیت تو قوت قلب من است .

 

·          جمله های زیبای تو مرا دلشاد می کند .

 

·          دخترم برای نظافت وخوشنویسی خیلی تلاش کردی منتظرم که در املای بعدی نتیجه ی بهتری کسب کنی .

 

·          دخترم باتلاش خودت توانستی تمیز وزیبا بنویسی .

 

·          بافکر وتلاش خودت توانستی نقاشی قشنگی بکشی .

 

·          از اینکه در کشیدن نقاشی مهارت بیشتری کسب کردی خوش حالم .

 

·          دخترم سعی کن نقاشی زیبایت را یک نواخت رنگ بزنی .

 

·          دخترم مهارت تو رادر کشیدن نقاشی تحسین می کنم .

 

·          دخترم اگر جمع وتفریق های یک رقمی را به صورت ذهنی یاد بگیری می توانی در انجام جمع وتفریق های دو رقمی به راحتی موفق شوی .

 

·          دخترم خوش حالم که برای حل مساله ها بیشتر فکر می کنی وبادقت حل می کنی .

 

·          دخترم معلوم است که املایت را باعجله نوشتی وگرنه تو می توانستی نتیجه ی بهتری کسب کنی .

 

·          دخترم از اینکه فعالیت ها را به موقع ارائه می دهی متشکرم . 

 

·          دخترم از این که به انجام فعالیت ها علاقه مند شدی خوش حالم .

 

·          منتظر دیدن فعالیت های بعدی تو هستم .

 

·          دخترم به خاطر انجام فعایت خسته نباشی .

 

·          با نتیجه ای که امروز کسب کردی فهمیدم که می توانی موفق شوی .

 

·          هرروز شاهد موفقیت دختر گلم هستم .

 

·          از این که به موفقیت نزدیک شدی خوش حالم .

 

·          من به موفقیت تو امید وار هستم .

 

·          ازاینکه به دوستانت کمک می کنی متشکرم .

 

·          به خاطر تلاشت همیشه بهترین نتیجه را کسب می کنی .

 

·          با تلاش خودت مثل همیشه موفق شدی .

 

·          منتظر دیدن تلاش دوباره ی تو هستم .

 

·          دخترم امروز نتیجه ی بهتری گرفتی فقط سعی کن زیباتر بنویسی .

 

·          دخترم تلاش کردی موفق شدی .

 

·          دقت وتوجهت مرا خوش حال کرد .

 

·          از دیدن املای زیبایت لذت بردم .

 

·          باتلاش خود از زحمات همه قدردانی کردی .

 

·          دخترم تکالیف خود را با دقت انجام دادی متشکرم .

 

·          تلاش خوبی داری امید سربلندی وموفقیت تو را دارم .

 

·          زیبا رنگ آمیزی کردی از سلیقه ات خوشم آمد .

 

·          نکات جالبی را در ذهن سپرده ای ونقاشی کشیده ای دستت درد نکند .

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم بهمن 1395ساعت 8:58توسط هاشم واسطه  |  نظر بدهید

 

           

نمونه هایی از بازخورد توصیفی در ارزشیابی توصیفی

           

 

·          در ریاضی از خود جدیت نشان دادی ،متشکرم .

 

·          خوب است ولی در دیکته نیاز به تمرین داری .

 

·          از فعالیت های تو درکلاس لذت بردم .

 

·          از تلاش تو در منزل لذت بردم .

 

·          این نشان می دهد که به خوبی در بحث های کلاسی شرکت می کنی .

 

·          درحل تمرینات ریاضی در حال پیشرفت هستی ،متشکرم .

 

·          خط خوبی می توانی داشته باشی .

 

·          تمرینات تو خوب است اما نیاز به تلاش بیشتری در خانه داری .

 

·          اگر بیشتر فکر کنی درحل تمرینات نتایج بهتری بدست خواهی آورد .

 

·          همکاری تو با گروه بسیار خوب است .

 

·          تو توانایی خوبی در این درس داری .

 

·          تو دانش آموز با هوشی هستی .

 

·          باید تلاش تو بیشتر از دفعه قبل باشد .

 

·          تکرار وتمرین تو باعث خوش حالی من شده است .

 

·          تلاش تو به ثمر رسید بالاخره موفق شدی .

 

·          دقت وابتکار تو قابل تقدیر است .

 

·          دفتر تو بیان گر تلاش توست ولی باز می تواند بهتر شود .

 

·          تو خیلی خوب می نویسی .

 

·          می دانم تو سعی داری غلط ها را کم کنی .

 

·          این دفعه دقت کرده بودی ، متشکرم .

 

·          تو خوب مساله ها را حل می کنی .

 

·          پیشرفت تو بسیار خوب است .

 

·          تو وظایف خود را به طور کامل انجام دادی ، متشکرم .

 

·          تو با تلاش خوبی که داری حتما موفق می شوی .

 

·          تو تلاش می کنی که کارهارا با موفقیت انجام دهی .

 

·          تلاش های تو در آینده نتیجه خواهد داد .

 

·          تلاش وپشتکار تو مایه رضایت وخوشحالی است ،به تلاش خود ادامه بده .

 

·          مرحبا بر پسر با دقتم.

 

·          آفرین به تو که در کارت دقت کردی .

 

·          به تو میگن گل پسر بادقت.

 

·          از اینکه تلاش می کنی دوستت دارم .

 

·          از اینکه درست نوشتی ممنونم .

 

·          پسرم خیلی قشنگ نوشتی اما باید بیشتر دقت می کردی .

 

·          پسر خوبم اگر با فکر وبا دقت بنویسی موفق تر می شوی .

 

·          از اینکه به من وخودت اعتماد کردی متشکرم .

 

·          عزیزم آینده خوبی درانتظار توست به شرطی که همیشه تلاش گرخوبی باشی .

 

·          ازاینکه امروز غلط نداشتی لذت بردم .

 

·          پسر عزیزم این بود نتیجه ی تلاش امروزت .

 

·          درود بر تو که در کارهایت موفق و پیروز هستی .

 

·          از اینکه در کلاس دقت می کنی وموفق هستی کلاس به تو افتخار می کند .

 

·          از اینکه در کلاس موفق هستی خوش حالم وتشکر دارم .

 

·          پسرم در زمینه خواندن ونوشتن ساعت بیشتر دقت وتلاش کن .

 

·          در پاسخ گویی به سؤالات خوب هستی ولی در نوشتن باید بیشتر تلاش ودقت کنی تا درست وزیبابنویسی .

 

·          از اینکه اکثر سؤالات را درست نوشتی متشکرم ولی پسر گلم باید بیشتر دقت کنی تا اشکالات تو رفع شود .

 

·          چه خوب دقت کرده ای .

 

·          بادقت کردن خیلی بهتر می نویسی .

 

·          پسرم نازنینم چه خوب نوشته ای .

 

·          چون توجه می کنی پیشرفت خوبی داری .

 

·          چه خط زیبایی داری .

 

·          عجب دقت خوبی داری مرحبا برتو .

 

·          فکر تو قابل تحسین است .

 

·          کارت چه عالیه .

 

·          فرزندم تلاش کن تا پیروز شوی .

 

·          چون می توانی پس باید تلاش کنی .

 

·          پیشرفت تو باعث افتخار ماست .

 

·          هزاران گل خوشبو نثار تو با این دقتت .

 

·          آفرین بر پسر خوب ونازنینم که این قدر بادقت جواب دادی .

 

·          عزیزم نشان دادی که خواستن توانستن است .

 

·          واقعا مرا شاد کردی بااین تفکر خوب خود .

 

·          چه قدر زیبا نوشتی مرحبا به تو .

 

·          این جا گل آن جا گل این همه گل برای پسر گل .

 

·          آفرین هزار آفرین برای این فرشته نازنین .

 

·          پسرم آینده ای روشن برای تو به خاطر دقیق بودنت می بینم .

 

·          با دیدن تکالیفت لذت بردم .

 

·          دخترم با تمرین بیشتر می توانی حافظه ات را تقویت کنی .

 

·          گلی وگلی دختر خوب وخوشگلی .

 

·          دخترم به زیبایی خط خودت نگاه کن خودت هم لذت می بری .

 

·          دوست دارم روز به روز بهتر شوی .

 

·          ازدیدن خط زیبای تو لذت بردم .

 

·          اگر بهتر جواب می دادی مرا خوش حال می کردی .

 

·          منتظر پیشرفت تو در آزمون بعدی هستم .

 

·          تلاش خوبی داشتی اما به دونکته توجه کن1- به سؤال شماره---  2- در تمرین خط

 

·          جملات تو نشان می دهد که فکر خوب وعالی داری .

 

·          دخترم نسبت به قبل خیلی بهتر به سؤالات جواب داده بودی منتظرم باز هم کارهای بهتری از تو ببینم.

 

·          دخترم اگر مساله را چند بار خوانده بودی وبیشتر روی آن فکر کرده بودی آن را درست حل می کردی .

 

·          دخترم برای این که کامل بنویسی سعی وتلاش کرده بودی از کارت راضی وخشنودم .

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم بهمن1395ساعت8:58  توسط هاشم واسطه |  نظر بدهید

 

           

نمونه هایی از بازخورد توصیفی در ارزشیابی توصیفی3

           

 

·          دخترم سعی کن نوشتنت هم مثل درس خواندنت خوب باشد .

 

·          زیبا ترین گل ها تقدیم فرزندم که به این خوبی در جواب دادن دقت کرده است .

 

·          دختر خوبم خوش حالم که موفق شدی در زمینه ی خوش نویسی پیشرفت کنی .

 

·          دخترم در جمع اعداد توانایی ات را خوب نشان دادی به تو آفرین می گویم .

 

·          با خواندن کتاب های داستان مشکل روان خوانی تو برطرف می شود .

 

·          دختر گلم گزارشت را خواندم بسیار جالب بود .

 

·          خط تو نسبت به قبل زیباتر شده ولی باز هم تلاش کن .

 

·          دخترم تحقیقی که درباره ی موضوع ---- انجام دادی بسیار خوب بود .

 

·          عزیزم با نوشتن تکالیف زیبا ومرتب نشان دادی که به کلاس ومدرسه علاقه زیادی داری .

 

·          آفرین می دانم که چه قدر تو با همت وزرنگی

 

·          تو گلی، خودت گلی، نوشتنت خیلی گله

 

·          آفرین پسر نازنینم امروز موفق شدی که املا را درست بنویسی .

 

·          آفرین پسر گلم خوب نوشتی باز هم تلاش کن تا بهتر بنویسی .

 

·          آفرین پسر نازم تو موفق شدی که درست وزیبا بنویسی .

 

·          یاد گرفتن جدول ضرب نشان تلاش توست .

 

·          موفقیت تو باعث خوش حالی من است .

 

·          کم کاری از پیشرفت تو جلوگیری می کند .

 

·          عزیزم باکمی تمرین وحوصله خوش خط می شوی .

 

·          فعالیتی که انجام داده ای نشان دهنده ی تلاش تو در منزل است .

 

·          اگر فعالیت را با حوصله انجام می دادی بهتر وجالب تر بود .

 

·          دخترم از خط زیبایت لذت بردم ولی چه خوب است این زیبایی همراه با دقت هم باشد .

 

·          دختر گلم خوش حالم که در اثر تمرین های مناسبی که داشتی پیشرفت کرده ای .

 

·          دختر با هوشم امید وارم در آینده بیشتر حوصله به خرج بدهی .

 

·          از اینکه روز به روز شاهد موفقیت های تو هستم بسیار خوشحالم .

 

·          دختر خوبم خوش حالم که می بینم در این کتبی دقت لازم را داشتی .

 

·          دخترم تلاش وعلاقه ات نسبت به درس شادی آفرین است .

 

·          امید وارم در آزمون بعدی دقت بیشتری داشته باشی .

 

·          دخترگلم خوب جواب دادی ولی بااستعدادی که درتو سراغ دارم منتظر جواب های بهتری از تو بودم .

 

·          دختر گلم خوش حالم که با کمترین اشتباه به راحتی این متن را نوشتی .

 

·          عزیزم سعی کن مساله هارا چند مرتبه بخوانی تا به آنچه گفته شده پی ببری .

 

·          عزیزم خیلی خوب توانستی وضو گرفتن را یاد بگیری .

 

·          عزیزم خیلی خوب توانستی برای این قصه نقاشی زیبایی بکشی .

 

·          از خلاقیت وابتکاری که به خرج دادی بی نهایت خوش حالم .

 

·          از اینکه با دوستت همکاری کردی متشکرم .

 

·          از اینکه کار عملی را خوب وبه موقع انجام دادی متشکرم .

 

·          دخترم حالا در موقعیت درستی قرار داری .

 

·          عزیزم خوب از انجام تکالیف بر آمدی .

 

·          آفرین بر تو راهش همین است ادامه بده .

 

·          متشکرم دخترم ببین چه خوب انجامش دادی .

 

·          تو بهترین هستی زیرا تمام تلاشت را می کنی .

 

·          همت تو را می ستایم زیرا مردان بزرگ با همت به جایی رسیده اند .

 

·          می توانی بهتر از این هم انجامش دهی امتحان کن .

 

·          تو واقعا در حال پیشرفت هستی ومن از این بابت بسیار خوشحالم .

 

·          تو باید خیلی تمرین کرده باشی پیشرفت تو گویای این موضوع است .

 

·          بارک الله بر دختر خوب وفعالم .

 

·          انشاءا لله در آینده شاهد موفقیت بیشتر تو باشم .

 

·          مطمئن هستم که با تلاش وکوشش بیشتر بهتر به نتیجه می رسی .

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم بهمن 1395ساعت8:58  توسط هاشم واسطه  |  نظر بدهید

 

           

نمونه هایی از بازخورد توصیفی در ارزشیابی توصیفی5

           

 

·          تو غنچه ی قشنگی                                              تندی مثل فشنگی

 

·          در حل جمع وتفریق                                           با هوشی وزرنگی

 

·          ای عزیز مهربون                                  فرشته ی آسمون

 

·          روی خط زمینه                                  به خط خوب همینه

 

·          بسیار خوبی عزیز                                متنی نوشتی تمیز

 

·          آسمان پرستاره                                    متنت نظیر نداره

 

·          به مثل یک ستاره                                نور از متنت می باره

 

·          مثل ماه تابان                                                       قشنگی ودرخشان

 

·          بامتنی که نوشتی                                 تولایق بهشتی

 

·          ای کودک نازنین                                 تو دندونه گذاشتن                         دقت بکن آفرین

 

·          تلاش تو توخونه توکلاس                    تورا کرده بین همه سرافراز

 

·          اگر میخواهی نتیجه ات خوب بشه                 سعی کن دقت کنی همیشه

 

·          پسر خوب ونازنین                              تلاش بکن همیشه                        اگر می خواهی نتیجه      

 

·          برای پسرای درسخون                                          جدول ضرب هست آسون

 

·          تو فارسی تو دیکته                                               هستی گل و نمونه

 

·          فکر خودت را باز کن                                            توریاضی دقت کن

 

·          سبد سبد گل یاس                                 به این خط که زیباست.

 

·          ای کودک بهشتی                                  کامل دقیق نوشتی

 

·          هستی دقیق پرتلاش                                              همیشه خنده رو باش

 

·          ای کودک خیلی ناز                                               مرا کردی سرافراز

 

·          روبرگ گل نوشته                                  دخترم زیباوتمیز نوشته

 

·          فرشته ی بهشتی                                    تشدید را جا گذاشتی

 

·          باسعی وتلاشی که کردی                         پیشرفت خوبی کردی

 

·          ای نو گل بهشتی                                   همه را درست نوشتی        فقط ساعت را غلط نوشتی

 

·          سبد سبد شقایق                                    کودک خوب ولایق

 

·          آسمون پر ستاره                                    عددهارا به ترتیب                         شماره کن دوباره

 

·          خوش خط نوشتی مشقت                       درد نکنه اون دست های قشنگت

 

·          ای دختر زرنگم                                    خیلی دقیق کار کردی

 

·          قسمت های مختلف گیاه را                     درست نقاشی کردی

بررسی عملکرد ارزشیابی توصیفی در پیشرفت تحصیلی مقاطع ابتدایی

بررسی عملکرد  ارزشیابی توصیفی در پیشرفت تحصیلی  مقاطع ابتدایی

ضرورت تحقیق :

1. فراهم آوردن محیط مناسب برای رشد فکری دانش آموزان

2.نظارت بر علاقه و اشتیاق دانش آموزان به یادگیری و سوق دهی مناسب به آن

3.ایجاد انگیزه و تشویق دانش آموزان در جهت ارتقاء پیشرفت تحصیلی

4.و....

    که از اهداف تحقیق به شمار می آید  و  وجود آسببها و کاستیهای موجود نظام ارزشیابی تحصیلی که در آن متاسفانه  امتحان  خود  تبدیل به هدف گردیده  نه وسیله ، باعث گردیده که معایبی به شرح ذیل بر آن مترتب  گردد که به طور خلاصه به آن اشاره می شود :

1. حافظه پروری و کم توجهی به حیطه ها و سطوح مختلف  یادگیری

2.تحمیل اضطراب نامطلوب به دانش آموزان

3.افزایش تکرار پایه های تحصیلی

4.کم توجهی به  بهداشت روانی محیط یاددهی – یادگیری

5. حاکمیت امتحانهای پایانی و توجه اندک به تلاش و پیشرفت همه جانبه دانش آموزان  در طول سال.

6..شرایط جدید و نیازهای نوین 

 همه و همه ضرورت تغییر نظام ارزشیابی سنتی( 20-  0 )  را می رساند  امید اینکه  با مداومت در کار  و اخذ نظرات کارشناسان آموزشی و رفع معایب احتمالی به فلسفه اصلی آموزش و پرورش که همانا تعلیم و تعلیم به معنی واقعی کلمه است  رسید .

 

 

چکیده تحقیق :

 مراحل اجرا:

 این طرح مربوط به آموزش و پرورش  بوده  و در مدارس ابتدایی  بسته به موقعیت جغرافیایی آن تا    پایه ها ی مختلف  به صورت پلکانی در حال  اجراست .

اهداف طرح :

• ·   طرح  مربوطه در تمام مدارس مقاطع ابتدایی شهرستان البرز مطابق دستورالعمل اعلامی آموزش و پرورش در حال اجراست
• فراهم نمودن زمینه مناسب و لازم برا ی اجرای روشهای سنجش و ارزشیابی فرایندی به جای آزمونها و و امتحانات  مقطعی آخر دوره
•  تغییر در مبنای تصمیم گیری برای ارتقاء و تکرار پایه
•   بالابردن توانایی ابراز وجود بیشتر دانش آموزان با استفاده از شیوه های مشارکتی برای یادگیری .
•  تاکید بر اهداف آموزش وپرورش از طریق توجه به فرایند یادگیری به جای تاکید برمحتو
•  به خدمت گرفتن ارزشیابی در ارتقاء بهبود و اصلاح فرایند های یادگیری – یاددهی
• مشارکت دادن دانش آموزان در فرایند ارزشیابی
• و......

 

 

 

 نتایج بدست آمده :

 هرچند اجرای این طرح علیرغم برخی مشکلات و کاستیهای موجود را  می توان  به فال نیک گرفت  ولی  به نظر اینجانب از آنجائیکه خود معلمان و مجریان طرح از درجه آگاهی و دانش  لازم برخوردار نیستند  و از طرف دیگر  ایده و نظرات آزمونی آنان می تواند با حب و بغض همراه باشد  هرچه سطوح  اجرای طرح ، که بالاتر می رود مشکلات حادتر و نقض غرض یادگیری را به دنبال خواهد داشت. لیکن  ناگفته نماند به نظر می رسد  درصورت  مرتفع شدن برخی مشکلات  احتمالی  نتایج قابل قبولی به شرح ذیل  را دارا باشد.

1)ایجاد  رقابت  سالم و انگیزش سالم

2) ایجاد  نگرش  مطلوب  نسبت به درس  مدرسه و معلم

3) توجه به اهداف واقعی  آموزش و پرورش

4)توجه به حیطه های مختلف یادگیری

5) رشد خلاقیت و افزایش روحیه  پرسشگری

6) کاهش پدیده ی تقلب و رقابت های تخریب کننده 
فصل اول

مقدمه :

  نقش آموزش و پرورش  با پیشرفت روز افزون  علوم و تکنوژی دگرگون  شده است  به طوریکه امروزه وظیفه اصلی نظام آموزشی کشف و پرورش استعدادها و تواناییهای دانش آموزان برای شرکت در فعالیتهای سازنده اجتماعی است بر این اساس ارزشیابی نیز یکی از ارکان مهم آموزش و پرورش و بخش جدایی ناپذیر آن خواهد بود . چرا که  ارزشیابی  تنها به امتحان پایانی  یک  پایه  یا دوره تحصیلی محدود نمی شود  بلکه به عنوان وسیلهای برای هدایت مستمر  یادگیری                   دانش آموزان  و مقاصد گوناگون   همراه با فرآیند آموزش وپرورش  در جهت  تحقق  هدفهای آن به کار می رود .

 لذا ارزشیابی برای یادگیری ، همگام با یادگیری و در خدمت یادگیری به عنوان یکی از مهمترین وظایف معلمان است زیرا  تعیین میزان موفقیت آنان در برنامه ریزی و پیش بینی فرصتهای مناسب و هدایت فرایندهای یاددهی – یادگیری از یک سو و حصول اطمینان از دستیابی  دانش آموزان  به اهداف پیش بینی شده ازسوی دیگر با انجام این وظیفه ی معلم تحقق می پذیرد.

تعاریف و اصطلاحات :

ارزشیابی:  هرکاری که قضاوتی را به همراه داشته باشد – سنجش

ارزشیابی ازنظر (گی- 1991 ) : یک فرایند نظام یافته ( سیستماتیک برای جمع آوری  ، تحلیل و تفسیر اطلاعات است تا تعیین شود که آیا هدفهای مورد نظر تحقق یافته اند یا در حال تحقق یافتن هستند و به چه میزانی.

دامنه : ( اولین – آخرین )  (کمترین – بیشترین)

مترتب گردیده :  وارد شده –

تکنولوژی : فن آوری- دانش

 سیستم: مجموعه ای از اجزاء با ویزگیهای مختلف که با هم در کنار یکدیگر هدفی واحد را دنبال  می کنند.

فرایند: مسیر – جریان

تفویض : واگذاری – سپردن مسئولیت به دیگری

پوشه کار : مجموعه ای از نمونه کارهای دانش آموزان که بیانگر میزان تلاش و پشرفت                  دانش آموزان است.

درس پژوهی  : پژوهش هایی که دانش آموز در ارتباط با موضوعات درس با هدایت و راهنمایی معلم انجام می دهد.

پروژه :  مجموعه  فعالیتهای هدفمندی که معلم برای تعمیق و تثبیت یادگیری دانش آموز به صورت فردی و گروهی تعیین می کند.

بازخورد: فرایندی است که درآن معلم واکنشهای خود را درقبال تلاش وعملکرد دانش آموز با هدف راهنمایی،تشویق وکمک به دانش آموز با استفاده از روشها و ابزارهای مختلف ارائه می دهد

 نحوه جمع آوری اطلاعات :

• استفاده از کتابهای ارزشیابی توصیفی آموزش و پرورش
•  استفاده از اینترنت و سایتهای مربوطه
•  استفاده از نظرات مدیران و  معلمین  مدارس شهرستان البرز

دامنه تحقیق :  سال 87- 88

مدرسه 15 خرداد بیدستان

     فضای مورد تحقیق:  مدرسه ابتدایی 15 خرداد  بیدستان  دارای امکانات و  وضعیت زیر میباشد.

 مساحت زمین : 1740 متر                                          بنای ساختمان : 880 متر مربع

دارای 24 کلاس درس                

نمازخانه ، کتابخانه ، آزمایشگاه ، دفتر مدرسه ، اتاق سرایداری و آبدارخانه می باشد

 تعداد دانش آموزان امسال510 (  90 دانش آموز  پیش دبستانی + 420 دانش آموز ابتدایی)

که از این تعداد دانش آموز ابتدایی

87  نفر پایه اول                                                             78 نفر پایه دوم

91 نفر پایه سوم                                                        64 نفر پایه چهارم

100 نفر دانش آموز پایه پنجم

 تعداد دانش آموزان پارسال که شامل این طرح بودند 78 نفر در پایه اول بودند که با100 درصد  قبولی همراه بوده است .

 برنامه های آینده مدرسه :

برگزاری مسابقات فرهنگی   - هنری – ورزشی

برگزاری مراسم انس با نماز

برگزاری جشن الفبای اول

برگزاری جشن اختتامیه پایه پنجم

برگزاری سایر مناسبات و مراسم ملی

آدرس مدرسه : شهر بیدستان  خ 16 متری مدرسه 15 خرداد

  ارزشیابی توصیفی :

ارزشیابی موسوم  به توصیفی طرحی برای ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی است که یکی از ویژگیهای آن اعلام نتایج ارزشیابی به صورت توصیفی است بر اساس این طرح معلم با به کارگیری روشها و ابزارها ی متنوع به دنبال اطلاعاتی استکه بر اساس آن بتواند درباره بهبود یادگیری  دانَ اموزان و بهینه سازی روشهای تدریس خود تصمیم گیری کرده و اقدامات ضروری به اجرا درآورد به عبارت دیگر مهمترین ویژگی ارزشیابی در این طرح جهت گیری اصلاحی آن است زیرا این فرصت را به معلم و دانش آموز می دهد که برای تحقق اهداف و انتظارات آموزشی در موقع مناسب تغییرات لازم رادر فعالیتهای یاددهی– یادگیری به عمل آورند. بر اساس این طرح دانش آموزان در فرایند آموزش به طور پیوسته مورد ارزشیابی قرار می گیرند و معلم با به کارگیری ابزار های مختلف اطلاعات مورد نیاز را جمع آوری و ثبت کرده و با استفاده از نتایج آن و با در نظر گرفتن اهداف و انتظارات آموزشی درباره ی وضعیت فرد داوری کرده و به طور مستمر به دانش آموز – اولیاء  باز خورد می دهد  و آنهارا در جریان نقاط قوت و ضعف کارشان قرار داده و توصیه های لازم را ارائه می دهد.

گزارش رسمی وضعیت تلاش، موفقیت و پیشرفت تحصیلی – تربیتی  دانش آموزان از طریق  کارنامه ای شامل باز خورد های توصیفی  مورد نیاز  همراه با مقیاسهای رتبه ای ( خیلی خوب ، خوب ، قابل قبول ، نیازمند تلاش و آموزش بیشتر )  به جای مقیاس ( 20- 00 ) به افراد ذینفع ( دانش آموز، اولیاء و ....  ) منعکس می گردد.(1)

 

1- راهنمای معلم در ارزشیابی کیفی ویژه معلمان اول ابتدایی

 

     ویژگیهای ارزشیابی توصیفی در یک نگاه :

 

 

ابزارهای ارزشیابی توصیفی:

از آنجا که در سنجش و ارزشیابی کیفی،  متناسب  با اهداف و حیطه های یادگیری ابزارهای مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد و این ابزار ها هریک بخشی از اطلاعات مورد نیاز معلم راتامین می نماید مناسب ترین   این ابزارها عبارتند از : 

•  آزمونها ( عملکردی – مداد کاغذ ی)
• برگ ثبت مشاهدات ( فهرست مشاهدات – فهرست واقعه نگاری)
• پوشه کار 
• تکالیف درسی
• درس پژوهی
• پروژه
• چک لیست
• کارنامه توصیفی

ضرورت استفاده از پوشه کار :

تجربه نشان داده است فرایندها و فراورده های یادیری غیر شناختی دانش آموزان با روش های معمول قابل اندازه گیری نستند . بنابراین معلمان باید راه های جدید ی را برزنند . روش پوشه کار یکی از شیوه های قابل استفاده در این زمینه می باشد. بدون تردید شورای مدارس می توتنند راه های بدیع و گوناگونی را ابداع و پشنهاد کنند . ولی طرح روش پوشه کار به عنوان یک تجربه ی موثر می تواند نقطه ی شروعی برای کارهای جدیدتر و جدی تر در جهت سنجش یادگیری های غیر شناختی در مدارس باشد.

بنابر این استفاده از پوشه کار با توجه به موارد زیر  ضروری می باشد چرا که پوشه  کار:

• به دانش آموز امکان می دهد تا شاهد رشد و پشرفت خود باشد.
• فرصت شناخت و اصلاح اشتباهات را به دانش آموز می دهد. این کار توان رسک کردن نهراسیدن از اشتباه جرات پذیرش اشتباه و اصلاح آن را به وی می دهد . به این ترتیب         دانش آموز را در فرایند آموزش خود سهیم می سازد.
• ابزاری برای تعامل با همکلاسی ها معلمان و والدین است.
• · دانش آموز ار طریق ارائه پوشه کار فرصت پیدا می  کند تا میزان توانایی ها و دانش خود را مستند سازد .
• شخصیت علمی و پژوهشی شاگردان را پویا می سازد و در آنها اعتماد به نفس و خود باوری ایجاد می کند.

لذا در تعریف مفهوم پوشه کار باید گفت که پوشه کار مانند یک جورچین ( پازل) ،مجموعه قطعاتی از کارهای هدفدار فراگیران است که به آنها امکان می دهد تا توانایی های خود را از جهات مختلف به نمایش بگذارند.

مفهوم پوشه کار از لحاظ تاریخی عبارت بوده است از کیف چرمی که نقاشان ،  هنرمندان  ،       موزسین ها ، فیلمنامه نویس ها و... که معمولا با کار عملی سروکار داشته اندنسخه های پیش نویس و یا نهایی اثر هنری خود را درآن قرار داده و با خود حمل می کرده اند.

کارنامه توصیفی :

 ارزشیابی براساس شرایط و ویژگی‌های فوق ایجاب می‌نماید که گزارش پیشرفت دانش‌آموز را به صورتی دیگر تدوین نماییم لذا در این طرح کارنامه اساساً تغییر یافته و به صورت گزارش نسبتا مشروحی از چگونگی پیشرفت دانش آموز ارایه می‌شود.

مطالعه و بررسی کارنامه دانش‌آموزان دوره ابتدایی در تعداد زیادی از کشورها نشان می‌دهد که تنها برای   کشورهای مانند تاجیکستان، افغانستان، عربستان و پاکستان و ایران و امثالهم کارنامه‌ها حالت کمی صرف دارد، در تمامی کشورهای پیشرفته کارنامه شکل توصیفی به خود گرفته است (سبحانی فرد، 1382)

در کارنامه پیشنهادی این دفتر ابعاد شناختی عاطفی، اجتماعی و بدنی شخصیت کودک مورد عنایت قرار گرفته است و برای هر یک از این حیطه‌ها انتظاراتی منطبق با اهداف و برنامه درسی تنظیم گردیده است. در حوزه شناختی بخشی به نام مهارت‌های شناختی وجود دارد و مواد درسی مورد تدریس در سال اول ابتدایی یعنی ریاضی، علوم، خواندن و نوشتن، هدیه‌های آسمانی و درس هنر به صورت مجزا به همراه انتظارات مرتبط در کارنامه توصیفی آورده شده است معلم می‌بایست در طول سال شواهد کافی برای داوری در خصوص تحقق انتظارات جمع آوری نماید و در نهایت داوری خود را به همراه توصیه در کارنامه منعکس نماید داوری معلم برای تحقق انتظارت در طیف چهار قسمتی اعلام می‌شود که عبارتند از:

ـ کاملا تحقق یافته یا «بالاتر از حد انتظار»

ـ تحقق یافته یا «در حد انتظار»

ـ نسبتا تحقق یافته یا «نزدیک به حد انتظار»

ـ نیازمند تلاش بیشتر

اهداف ارزشیابی توصیفی:

 همانطور که می دانید  ارزشیابی کیفی به دنبال تبدیل کردن فرایند سنجش و ارزشیابی به یک موقعیت یادگیری برای دانش آموزان  است تا از طریق سنجیده شدن و مورد ارزشیابی قرار گرفتن  برای آنان  رعب آور ، اضطراب انگیز و تنش زا نباشد  لذا معلمان  نیز با استفاده از ابزارها و روشهای مناسب  ، عملکرد دانش آموزان را به صورت پیوسته و همراه با فرایند رشد مورد توجه قراردهند و باکمک شناخت کافی از جریان یادگیری ،  زمینه مناسبتری را برای آنان فراهم نمایند.

برخی از مهمترین اهداف ارزشیابی کیفی(1) عبارتست از :

•  افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی –یادگیری با ارائه باز خورد های کیفی

ابعاد جزئی این هدف  عبارتند از :

1. کاهش اضطراب و تنش  ناشی از شرکت در امتحانات پایانی ومکرر

2. کاهش رقابت های نامناسب برای کسب نمرات بالاتر

3. کاهش فشار والدین و مسئولین آموزشی بر دانش آموزان برای کسب نمرات ممتاز

4. افزایش علاقه به یادگیری

• کمک به رشد همه جانبه دانش آموزان با افزایش شناخت آنان از طریق ابزارهای مختلف
• تاکید بر اهداف آموزش و پرورش از طریق توجه به فرایند یادگیری به جای تاکید بر محتوا
• تقوت فرهنگ جامعه ( معلم ، اولیاء  و مسئولین ) در زمینه ی سنجش و ارزشیابی و چگونگی مواجهه با نتایج آن
• فراهم نمودن زمینه ی مناسب برای حذف فرهنگ بیست گرایی

ابعاد جزئی این هدف  عبارتند از :

1. کاهش حساسیت والدین و دانش آموزان به نمره

2. ارائه ی باز خورد توصیفی دقیق با استفاده از شواهد و مستندات به دانش آموزان و والدین ،    درباره ی وضعیت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان

• فراهم نمودن زمینه ی مناسب برای اجرای روش های سنجش و ارزشیابی فرایندی به جای آزمونها و امتحانهای مقطعی / پایانی

ابعاد جزئی این هدف  عبارتند از :

1. کاهش نقش ارزشیابی های پایانی در تعیین سر نوشت تحصیلی دانش آموزان

2. کاهش میزان افت تحصیلی دانش آموزان از طریق افزایش اختیارات شورای مدرسه در راستای جهت گیریهای اصلاحی وجبرانی

• بهبود کیفیت فرایند یاددهی – یادگیری با سنجش و ارزشیابی تکوینی

ابعاد جزئی این هدف  عبارتند از :

1. دوام و پایداری یادگیری

2. توجه به اهداف سطوح بالاتر حیطه شناختی (2)

به خدمت گرفتن ارزشیابی در ارتقاء و اصلاح فرایندهای یاددهی یادگیری

برچسب‌ها: ارزشیابی , ارزشیابی کیفی , ارزشیابی توصیفی 

آیا ارزش یابی کیفی توصیفی عامل افت تحصیلی است ؟

آیا ارزش یابی کیفی توصیفی عامل افت تحصیلی است ؟

 

مقاله ای مفید از دکتر حسنی

روح حاكم بر نظام آموزشي همان رويه هاي سنتي است/  روحیه محافظه کاری این نظام راه را بر ایجاد چرخش های مناسب برای هماهنگ شدن با شرایط و مقتضیات بسته است/ چرا موتور انگیزشی یادگیری دانش آموزان در مدرسه خاموش می شود/ چرا افت تحصیلی در دوره متوسطه دوم شدید است/ امروزه تحصيلات رسمي و مدرك تحصيلي جذابيت ندارد/ نظام آموزش رسمی با رقبای جدی مواجه است/ نظام آموزشی شيوه كتاب محوري- حافظه محوري را دنبال مي كند/

عنصر رقابت براساس آموزه هاي اسپنسر (نظریه  تكامل اجتماعي) وارد نظام آموزشي شده است/ عنصر پاداش و تنبیه تحت تأثير آموزه­ هاي نظريه رفتار­گرايي كلاسيك است/ کودکان قبل از مدرسه بر اساس نظام انگیزشی طبیعی یاد می گیرند/مبناي  نظری مدعاي « افت تحصيلي به سبب ارزشيابي توصيفي»، مبناي مستحكمي نیست و آشكارا در مجامع علمي مورد نقد واقع شده است

   يكي از چالش ­هايي كه ارزشيابي كيفي توصيفي با آن درگير است چالش افت تحصيلي يا به اصطلاح عاميانه آن بي­سواد بالا آمدن دانش آموزان است. اين موضوع پيچيده­ ترين چالش ­هاست كه منشاء انتقادات فراواني هم شده است.

بسياري از كارشناسان نظام آموزشي، والدين و معلمان مجري با اين دستاويز  به نفي و رد اين الگوي ارزشيابي مي ­پردازند.

معترضان به الگوي ارزشيابي كيفي توصيفي از منظر افت تحصيلي بر اين باورند كه ارزشيابي توصيفي به دليل نداشتن اهرم­ هاي لازم براي ايجاد رقابت و مقايسه بين فردي موتور انگيزشي يادگيري دانش آموزان را خاموش كرده يا به حداقل  كارآمدي رسانده است. از اين رو دانش آموزان شوقي به يادگيري و تلاش براي كسب دانش ها و محتواي كتاب­ هاي درسي ندارند. 

از چند منظر اين موضوع قابل بررسي و آزمون است. نخست از منظر نتايج پژوهش ­هاي به عمل آمده درباره ارزشيابي توصيفي است.

در طول دوران اجراي آزمايشي و دوران استقرار برنامه­  ارزشیابی کیفی توصیفی در نظام آموزشي كه از سال 1282 تا سال 1392 به طول انجاميد، برخي پژوهش­ ها و ارزيابي ها از اين منظر درباره الگوي ارزشيابي کیفی توصيفي به عمل آمد.

اين بررسي ها عمدتاً به صورت علي مقايسه اي انجام شده است و دو گروه دانش آموزان ( ارزشيابي كيفي توصيفي)  و ( ارزشيابي كمي) با همديگر مقايسه شده اند.

نتايج اين پژوهش ­ها نشان مي­ دهند كه ارزشيابي كيفي توصيفي باعث افت تحصيلي نشده است. البته به لحاظ آماري تفاوت معناداري بين متغير افت تحصيلي دو گروه  دانش آموزان ( ارزشيابي كيفي توصيفي)  و ( ارزشيابي كمي) هم ديده نشده است.

اما از منظر ديگري مي­ توان  ادعای افت تحصيلي و خاموش كردن موتور انگيزشي دانش آموزان توسط ارزشيابي توصيفي را مورد بررسي قرار داد.

با توجه به آن كه در حال حاضر در تمامي دوره ابتدايي، الگوي ارزشيابي توصيفي اجرا مي شود و دوره هاي بالاتر الگوي كمي. اين مقايسه مي تواند بین دوره متفاوت ابتدایی با دو دوره راهنمايي ( هم اكنون متوسط اول) و دبيرستان ( هم اکنون متوسطه دوم) صورت گیرد.

شواهد كافي از افت تحصيلي و افت انگيزشي دانش آموزان در دوره  های متوسطه اول و متوسطه دوم در دست است.

گزارش­ ها از تكرار پايه / تجديد شده ­ها بسيار زياد است به ويژه در پايه اول دبيرستان افت تحصیلی بالایی گزارش شده است تا جايي كه اطلاع دارم نزديك به سي درصد.  

این افت تحصیلی و افت انگیزشی در دوره متوسطه دوم  كه به شدت رقابتی بوده  و بازخوردهای نمره ای در آن به كار گرفته مي­ شود و دانش آموزان در فضايي قرار گرفته اند كه بسيار كنكور زده است و با مفروضات مخالفان ارزشیابی کیفی توصیفی كمي عجيب به نظر مي رسد.

به نظر مي رسد كه افت تحصيلي در دو دوره تحصیلی متوسطه اول و دوم  كه در آن نمره در رقابت براي دانشگاه، مدارس تيزهوشان و مدارس نمونه دولتي و المپيادها وجه غالب آن است دليلي ديگري بايد داشته باشد.

به نظر مي رسد كه در این دو دوره تحصیلی هم موتور انگيزشي يادگيري دانش ­آموزان رو به خاموش است يا با راندمان پاييني فعاليت مي كنند يا شايد موتور یادگیری دانش آموزان با راندمان پايين کارمی کند.  

 مسأله افت تحصيلي در نظام آموزشي ما مسأله پيچيده است كه به سادگي نمي­توان آن را به يك علت خاص يا برنامه خاص نسبت داد. لذا دنبال متغیر های تاثیر گذار دیگری باید گشت. متغیرهایی که در بافت فرهنگی جامعه وبا تغییرات جامعه امروزی ارتباط دارد.

حتی اگر این فرض را قبول کنیم که ارزشیابی کیفی توصیفی موجب افت تحصیلی یا افت انگیزش یادگیری دانش آموزان شده باشد باز هم نمی توان تمامی این تغییرات در پیشرفت تحصیلی را با تغییر در نظام ارزشیابی ( یعنی تبدیل ارزشیابی کمی به کیفی) توضیح داد.

به نظر می رسد در گذشته جذابيت ورود به دانشگاه، كسب مدرك تحصيلي و به دنبال آن یافتن موقعيت­ هاي شغلي بهتر و بالاتر، عامل انگيزش اجتماعي فرهنگی بود كه موتور يادگيري دانش­ آموزان را فعال نگه مي­داشت.

 امروزه تحصيلات رسمي و مدرك تحصيلي اين جذابيت را ندارد، ورود به تحصيلات عالي آسان شده است و به سادگی و با مشكل اندک دانش ­آموزان فارغ التحصيل  شده از  دبیرستان به آن دست مي­ يابند.

در چنين فضايي ، موتور يادگيري دانش آموزان با فشار معكوس اجتماعي، یعنی پايين آمدن ارج تحصیلات رسمی در مراحل پایین تر به سبب کاهش ارج اجتماعی تحصيلات عالي، تحت تأثير خود قرار مي گیرد و دچار نوسان و افت و خیز می شود.

از ديگر سو رقباي نظام آموزشي رسمي بسيار زياد و پرقدرت ظاهر شده اند، توسعه فضاي مجازی و فناوري اطلاعات و ارتباطات دسترسي آسان به اطلاعات را براي همگان فراهم كرده است، امكان يادگيري­ هاي متنوع را براي عموم فراهم آمده است.  

منابع ديگر چون ماهواره و مانند اینها كه به صورت رسمي و غيررسمي فعال هستند رقباي جدي براي نظام آموزشي رسمي به شمار مي­ روند، اين رقبا اندك اندك جذابيت بي ­بديل آموزش­ هاي رسمي را كاهش داده اند به ويژه اين كه اين نظام نتوانسته است خود را از چنبره الگوي سنتي آموزش رها سازد و شيوه كسالت آور گذشته را ( كتاب محوري- حافظه محوري) را هم چنان دنبال مي كند.

در واقع ، نظام آموزشي با دنبال كردن رويه­ هاي سنتي و عدم پويايي نتوانسته است در رقابت به نحو كيفي خود را بازسازي و متناسب سازي نمايد هرچند نشانه هايی از اين تحول خواهي مانند« مدارس هوشمند» گزارش مي شود اما واقعيت اين است كه روح حاكم بر نظام آموزشي همان رويه هاي سنتي است .

ورود تخته هاي هوشمند و كامپيوتر و استفاده از نرم افزارهاي آموزشي در كلاس اگرچه تغييراتي قابل توجه اند، اما چرخش ­هاي محوري محسوب نمي شوند يعني فرهنگ حاكم بر فضاي ياددهي- يادگيري تغيير اساسي نكرده است.

نظام آموزشي در اين جريان به دليل عدم پويايي از رقباي خود به ويژه رسانه و منابع رقيب ديگر عقب تر است.

اما مدعای ایجاد افت تحصيلي در دانش آموزان دوره ابتدایی به سبب اجرای برنامه  ارزشيابي كيفي از منظر ديگري قابل بررسي است اين مدعا بر انگاره علمي/ فلسفي خاصی  استوار است كه اين انگاره در عصر حاضر در ميان انگاره ­هاي رقيب و بديل با كم اقبالی در مجامع علمي روبروست.

واكاوي مبناي روانشناختي و فلسفي اين مدعا مي تواند به روشنگري فضاي بحث كمك كند.

مبناي روانشناختي ادعای  ایجاد افت تحصيلي در دانش آموزان دوره ابتدایی  به سبب اجرای برنامه  ارزشيابي كيفي اين است كه موتور يادگيري دانش آموزان در فضاي آموزشي رسمي با سوخت انگيزشي پاداش و تنبيه به حركت در مي­ آيد و یکی از شکل های پاداش وتنبیه، بازخورد كمي به صورت نمره  است.

قبل از ورود به نظام آموزش رسمي موتور يادگيري دانش آموزان براساس تمايل طبيعي  و ذاتی كار مي كرد و موفقیت های بی شماری هم نصیب یادگیرنده می کرد.

مخالفان ارزشیابی کیفی ، يك سوخت انگيزشي اعتباري تعريف مي­ كنند . این سوخت انگیزشی  اعتباری  دارای دو عنصر است نخست رقابت و دوم پاداش و تنبیه از طریق نمره.

عنصر رقابت در نظام آموزشي براساس آموزه هاي اسپنسر  كه به نظریه تكامل اجتماعي معتقد است وارد نظام آموزشي شده است و عنصر پاداش و تنبیه تحت تأثير آموزه­ هاي نظريه رفتار­گرايي كلاسيك. هر دو اين مباني فلسفي و روان شناسي با چالش هاي عميقي روبه رو هستند و امروزه اقبال بسيار كمي از آن در مجامع علمي و عملي ديده مي شود.

اين پرسش جدي و اساسي قابل طرح است كه به چه دليل سوخت انگيزشي طبيعي و خدادادي كه دانش آموز قبل از ورود به دبستان با آن توانايي بسياري را ياد گرفته اند مورد بي مهري واقع شده و يك نظام انگيزشي  ساختگي ( رقابتي - نمره اي ) در مدرسه جايگزين آن مي ­شود ؟  

به سخن دیگر  نظام انگيزشي طبیعی چه اشكالي داشته است  كه  در نظام تربیت رسمی ( آموزش و پرورش) كمتر مورد استفاده قرار مي گيرد ؟

واقعيت اين است كه نظام آموزشي رسمي داراي عناصر و مؤلفه­ هايي است كه سال ها پيش متناسب با شرايط اجتماعي و فرهنگي آن شكل گرفته است و در طول سال ها نتوانسته است چرخش­ هاي مناسبي را براي متناسب سازي با تحولات اجتماعي ايجاد كند .

آن عناصر و مؤلفه­ ها امروزه كارايي خود را از دست داده است و پاسخ گوي نيازها و شرايط  امروزی نيست.

روحیه محافظه کاری این نظام راه را بر ایجاد چرخش های مناسب برای هماهنگ شدن با شرایط و مقتضیات بسته است.

 اين در حالي است كه نظريه ­هاي بديل ديدگاه تکامل اجتماعي اسپنسر و ديدگاه رفتارگرايي ، ضمن نقد اين دو به الگوها  شيوه هاي جديدتر و متعالي براي نظام آموزشي رسمي رسيده اند.

رویکردهای شناختی، و سازنده گرایی در روان شناسی ، رویکردهای جدید برنامه ریزی درسی ، رویکردهای جدید ارزشیابی پیشرفت تحصیلی از آن جمله اند

جان كلام در اين مرحله از بحث اين است كه مبناي  نظری مدعاي « افت تحصيلي به سبب ارزشيابي توصيفي»، مبناي مستحكمي نیست و آشكارا در مجامع علمي مورد نقد واقع شده است.

*دکتر محمد حسنی: عضو هیات علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و پژوهشكده برنامه ریزی درسی و نوآوری های آموزشی.

 

موضوعات مرتبط: ارزشیابی کیفی توصیفی ، مقالات آموزشی